DOLAR 17,8683 -0.03%
EURO 18,4587 0.06%
ALTIN 1.029,23-0,04
BITCOIN 4277292,88%
Adıyaman
34°

AÇIK

04:22

İMSAK'A KALAN SÜRE

12 EYLÜL DARBESİNİN ANATOMİSİ

12 EYLÜL DARBESİNİN ANATOMİSİ

ABONE OL
20 Eylül 2020 21:41
12 EYLÜL DARBESİNİN ANATOMİSİ
0

BEĞENDİM

ABONE OL
Reklam

Arapça kökenli bir kelime olan “darbe” TDK’ye göre,
“Bir ülkede baskı kurarak, zor kullanarak veya demokratik yollardan yararlanarak hükümeti istifa ettirme veya rejimi değiştirecek biçimde yönetimi devirme işidir.”anlamına gelmektedir.

Son yüz yılda bu topraklar “darbe” kelimesine çok alıştı. Çünkü ortalama 10 yılda bir bu topraklarda halkın tepesine darbe balyozu inmiştir. Halk ne olduğunu tam anlamasa da bu darbelerin faturasını sürekli halk ödemiştir.

Son yüz yıldaki darbe senaryolarına göz atalım:

27 Mayıs 1960 darbesi sonucunda halkın seçtiği 1 başbakan ve 2 bakan idam edildi. Türkiye’nin en demokratik anayasası olan 1960 Anayasası yürürlüğe girse de darbecileri bu demokrasiyi halka çok gördüler. 12 Mart 1971 Muhtırası ile demokrasi kırpıldı. Partiler kapatılmasa da meclis lağvedilmese de bu bir darbeydi. Darbeciler halkın seçtiği Süleyman Demirel’in AP hükümetini devirdiler.

Özellikle 1975’lerden sonra 1980 darbesine kadar Türkiye’de kontrollü sağ sol çatışmalarında on binlerce fidanımızı toprağa verdik. Sağcılık ve solculuk adına her gün onlarca gencimiz öldürülürken 12 Eylül 1980 Darbesi olunca birden ölümlerin önü kesilmişti. Neredeyse kimse birbirini artık öldürmüyordu. Bu durum darbe öncesi sağ sol çatışmalarının “darbeye giden yolun adeta bir tezgâhı” olduğunu gösteriyor.

Daha sonra 28 Şubat, 27 Nisan, 15 Temmuza şahit olduk.

Darbelerin hepsinde hükümetlerin; ekonomik ve sosyal sorunları çözmekte başarısız oldukları iddiası cuntacılar tarafından askeri darbelerin başlıca sebebi olarak gösterilir.

Tüm darbe ve darbecilerin kötü olduğu aşikârdır. Ama darbelerin en kötüsü en kirlisi en kanlısı şüphesiz 12 Eylül ihtilalıdır.

12 Eylül Darbesiyle anayasa uygulamadan kaldırıldı. TBMM lağvedildi ve Demirel’in Başbakan olduğu hükümet görevden alındı.

Darbeci Kenan Evren ve kuvvet komutanlarının oluşturduğu Milli Güvenlik Konseyi 1983 genel seçimlerine kadar Türkiye’yi zorla yönetti.

Ayrıca siyasi partiler kapatılırken siyasi parti liderleri de tutuklandı Dönemin Başbakanı ve AP Genel Başkanı Süleyman Demirel, ana muhalefetteki CHP’nin Genel Başkanı Bülent Ecevit ve azınlık hükümetine dışarıdan destek veren MSP’nin lideri Necmettin Erbakan, darbe gecesi gözaltına alındı. Demirel ve Ecevit eşleriyle birlikte Hamzaköy’e; Erbakan ise Uzunada’ya götürüldü. Darbe gecesi evinde bulunamadığı için gözaltına alınamayan Türkeş, 14 Eylül Pazar günü Ankara’da teslim oldu ve Uzunada’ya götürüldü.

 

Darbeden sonra ilk idamlar, 9 Ekim 1980 tarihinde gerçekleşti. İlk olarak sol görüşlü Necdet Adalı, ardından ülkücü Mustafa Pehlivanoğlu idam edildi. Darbe öncesinde bir askeri inzibat erini öldürdüğü gerekçesiyle hüküm giyen 17 yaşındaki Erdal Eren (fotoğrafta), 19 Mart 1980’ta idama mahkûm edildi. Darbeci Kenan Evren’in 17 yaşında astırdığı Erdal Eren için söylediği “Asmayalım da besleyelim mi?” sözü ise yıllarca unutulmadı. Eren’in idam kararı, Yargıtay tarafından iki kere iptal edilmesine rağmen, Milli Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan kararla ve yaşı büyütülerek 13 Aralık 1980’de Ankara Merkez Ulucanlar Cezaevi’nde infaz edildi.

ABD’nin “Bizim çocuklar başardı.” Dediği 12 Eylül Darbesinin faturası çok ağır oldu. İşte 12 Eylül Darbesinin anatomisi:

  1. 000 kişi gözaltına alındı.
  2. 683.000 kişi fişlendi.
  3. 30 bin kişi siyasi mülteci olarak yurtdışına çıktı.
  4. 14 bin kişi yurttaşlıktan çıkarıldı.
  5. Açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı. 7000 kişi idam ile yargılandı. 517 kişiye idam cezası verildi. 50 kişi idam edildi.
  6. 300 kişi kuşkulu öldü olarak kayda geçti
  7. 299 kişi cezaevlerinde öldü
  8. 171 kişinin işkenceden öldüğü belgelendi.
  9. 937 film sakıncalı bulunduğu için yasaklandı.
  10. Gazeteler 300 gün yayın yapamadı.
  11. 30 bin kişi sakıncalı olduğu için işten atıldı.
  12. 14 kişi açlık grevinde öldü.
  13. 16 kişi kaçarak öldürüldü.
  14. 95 kişi çatışmada öldürüldü
  15. 43 kişi intihar etti.

Bir daha bu topraklarda darbelerin yaşanmaması dileğiyle

Saygılar

Mustafa COŞKUN

 

 

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.


HIZLI YORUM YAP

300x250r
300x250r

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.